Prawdopodobnie większość z nas usłyszało chociaż raz w życiu historię dziadków, wujków czy rodziców o tym, jak to kiedyś było. Ile kilometrów przez śnieżne zaspy się szło do szkoły i nikt nie narzekał, jak śniegu napadało tyle, że nie dało się otworzyć drzwi wyjściowych, jak w wakacje trzeba było pomagać w pracy przy polu, a później ze smakiem jadło się grubą pajdę chleba posmarowaną masłem. Czy teraz życie na wsi wygląda inaczej? Zapewne. Zmienił się też wiejski krajobraz. A jak wyglądały kiedyś konkretne wsie? Sprawdzamy na archiwalnych zdjęciach.
Wieś Wesołów 1933 rok
Spis treści
- Życie wsi zmieniało się stopniowo
- Słowniczek pojęć związanych z dawną wsią
Jednym z ważnych wydarzeń w życiu wiejskiej społeczności były kiedyś targi i jarmarki. Te pierwsze organizowane były raz, czasem kilka razy w tygodniu, zazwyczaj w konkretne dni. Można było tutaj kupić i sprzedać dowolne produkty, ale oferowano też różne usługi.
Pracę wyznaczały pory roku. Pierwsze prace w polu rozpoczynały się wczesną wiosną, ledwie stopniał śnieg. Siało się też inaczej niż kiedyś, gospodarz miał przez ramię przewiązaną lnianą płachtę, czerpał z niej garścią ziarno i rozrzucał je po polu półkolistym ruchem. Lato to czas żniw. Początek jesieni to wykopki ziemniaków, kiszono też kapustę w beczkach, robiono zapasy na zimę. Do Bożego Narodzenia młócono jeszcze zboże na klepisku w stodole. Zimą przędzony był len, czy „darte pierze”.
Słowniczek pojęć związanych z dawną wsią
- Zapiecek – wnęka na górze pieca, w której w nocy często spały dzieci.
- Ślufanki – ławy, które w nocy również wykorzystywano do spania.
- Klepisko – powierzchnia wykonana z ubitej, wyschniętej gliny, czasem z dodatkiem sieczki lub trocin. Zamiast podłogi, która znana jest nam obecnie.
- Żarna – urządzenie do ręcznego mielenia zboża.
- Stępa – urządzenie, w którym obłuskiwało się i kruszyło ziarno na kaszę.
- Kąt – nazywano tak każde pomieszczenie w chacie.
- Policzka – trójkątna, narożna półka, na której ustawiano wizerunki religijne.
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
Wieś Kabaty 1917 rok
fot. Narodowe Archiwum CyfroweWieś Podwilk 1933 rok
fot. Narodowe Archiwum CyfroweWieś Szywałd 1918-1944
fot. Narodowe Archiwum CyfroweWieś pod Haliczem 1934 rok
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
Wieś Stryszawa 1910-1939
fot. Narodowe Archiwum CyfroweWieś Wietrzychowice 1934 rok
fot. Narodowe Archiwum CyfroweHorodyszcze na Polesiu 1936 rok
fot. Narodowe Archiwum CyfroweWieś w okolicach Bochni 1932 rok
fot. Narodowe Archiwum CyfroweDroga przez wieś Sienkiewicze 1936 rok
fot. Narodowe Archiwum CyfroweCzchów, województwo krakowskie 1933 rokfot. Narodowe Archiwum CyfroweBohorodczany w województwie stanisławowskim 1938 rok
fot. Narodowe Archiwum CyfroweWieś Sośnica. Kobiety podczas prania w rowie 1915 rok
fot. Narodowe Archiwum CyfroweWieś Święta Katarzyna w Górach Świętokrzyskich 1919-1939